A więc wojna! Piknik historyczny Żaboklik 1939 – kilka godzin, które przeniosły nas do 1939 roku

29 sierpnia Żaboklik na kilka godzin przeniósł się do września 1939 roku. Ale zanim pojawiły się czołgi, kawaleria, samolot, pirotechnika i 140 rekonstruktorów, był pomysł.

Od początku nie chodziło o stworzenie kolejnej imprezy z rekonstrukcją w tle. Ideą projektu „A więc wojna! Piknik historyczny Żaboklik 1939” było przeniesienie historii w miejsce, w którym naprawdę się wydarzyła – i stworzenie wydarzenia, które pozwoli uczestnikom zobaczyć, poznać i lepiej zrozumieć wydarzenia września 1939 roku na północnym Mazowszu.

Chcieliśmy przypomnieć losy żołnierzy walczących w rejonie Żabokliku i Rzęgnowa, a przede wszystkim oddać hołd tym, którzy stanęli do walki w obronie Polski.
„A więc wojna! Piknik historyczny Żaboklik 1939” został objęty Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika. To  szczególne wyróżnienie, zwłaszcza że wydarzenie było nie tylko rekonstrukcją historyczną, ale przede wszystkim próbą przypomnienia historii miejsca i ludzi, którzy we wrześniu 1939 roku walczyli na północnym Mazowszu. Honorowy Patronat Marszałka podkreślił rangę tego przedsięwzięcia i jego znaczenie dla zachowania oraz popularyzowania pamięci o historii regionu.

Od godziny 14:00 do 18:00 trwał piknik historyczny, a jego program został pomyślany tak, aby historia była obecna na całym terenie, a nie tylko podczas wieczornej rekonstrukcji. Można było wejść do obozowisk rekonstruktorów, zobaczyć historyczne umundurowanie, wyposażenie i broń, porozmawiać z uczestnikami rekonstrukcji i poznać realia życia żołnierzy z 1939 roku.

Były stoiska i dioramy historyczne, przedmioty historyczne oraz repliki broni. Nie zabrakło również ekspozycji poświęconych historii i wojskowości. Swoje stanowiska przygotowały także współczesne formacje i instytucje: 5 Mazowiecka Brygada Obrony Terytorialnej, 1 Dywizja Piechoty Legionów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana, 2. Ośrodek Radioelektroniczny, 2. Mazowiecki Pułk Saperów w Kazuniu Nowym, Wojskowe Centrum Rekrutacji w Ciechanowie, Wojskowe Centrum Rekrutacji w Ostrołęce, Komenda Powiatowa Policji w Mławie, Nadleśnictwo Przasnysz oraz Stowarzyszenie Strzeleckie „Shooter” Mława.

Była więc historia, ale była też możliwość spotkania ze współczesnym wojskiem, służbami i instytucjami. Nie zabrakło pokazu kawaleryjskiego. Konie, umiejętności jeździeckie i elementy wyszkolenia polskiej kawalerii pozwalały zobaczyć z bliska formację, która we wrześniu 1939 roku również zapisała swoją kartę w historii obrony Polski. Była również wojskowa kuchnia polowa, a dla uczestników przygotowano tradycyjną grochówkę.

A później przyszedł czas na główny punkt programu.

O 18:00 rozpoczęła się rekonstrukcja historyczna.

Przygotowany scenariusz prowadził widzów przez kolejne etapy walk. Pojawiły się polskie oddziały i patrole, pierwsze kontakty z przeciwnikiem, ostrzał, walka o pozycje obronne i schrony, niemieckie natarcie oraz kolejne starcia. Na polu walki pojawiły się historyczne pojazdy, czołgi, samochód rozpoznawczy, motocykle, armaty, broń indywidualna i samolot. Całość uzupełniały przygotowana scenografia, narracja oraz efekty pirotechniczne – ogień, dym i wybuchy, które zwiększyły realizm inscenizacji.

Nie chodziło jednak o efekty dla samych efektów.

Rekonstrukcja miała opowiedzieć konkretną historię. Pokazać walkę, decyzje, sytuację żołnierzy i dramatyzm wydarzeń, które rozgrywały się tutaj we wrześniu 1939 roku. W programie znalazło się również spotkanie z rekonstruktorami, podczas którego można było porozmawiać o przebiegu bitwy, taktyce, wyposażeniu i historii jednostek walczących w tym rejonie.

I właśnie z tych wszystkich elementów powstał Żaboklik 1939.

Nie tylko rekonstrukcja. Nie tylko piknik. Nie tylko sprzęt i efekty specjalne.

To była historia, edukacja, pamięć, spotkanie z rekonstruktorami, wojskiem i służbami oraz możliwość zobaczenia wydarzeń września 1939 roku w miejscu, którego one dotyczyły.

A skala?

140 rekonstruktorów, historyczne czołgi i pojazdy, armaty, motocykle, samochód rozpoznawczy, samolot, kawaleria, broń i wyposażenie z epoki, rozbudowana scenografia, obozowiska, dioramy, stoiska historyczne, wystawy, pokazy oraz efekty pirotechniczne. Do tego współczesne wojsko i służby, stoiska edukacyjne, wojskowa kuchnia polowa.

To wszystko złożyło się na Żaboklik 1939. Dziś patrzymy na te zdjęcia już nie jak na fotografie z jednej imprezy, ale jak na zapis projektu, który od początku miał jeden cel:

sprawić, żeby o Żabokliku, Rzęgnowie i żołnierzach walczących tutaj we wrześniu 1939 roku nie tylko pamiętać – ale żeby tę historię można było zobaczyć, usłyszeć i przekazać dalej.

Za realizacją rekonstrukcji stanęli:

Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 79 Pułku Piechoty Strzelców Słonimskich im. Hetmana Lwa Sapiehy, Grupa Historyczna „OSTEPEUSSEN”, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej „Barbarossa”, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Na Straży”, Stowarzyszenie Tradycji 26 Skierniewickiej Dywizji Piechoty, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Pogranicze”, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Złoty Krzyż”, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej im. 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej im. 22 Pułku Piechoty, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Johannisburg”, Stowarzyszenie Historyczne „Feldgrau”, Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Szewron”, Stowarzyszenie Muzealna Grupa Historyczna im. II Batalionu 18 Pułku Piechoty, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 73 Pułku Piechoty, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej Bateria Motorowa Artylerii Przeciwlotniczej i Handmet Militarny z Gostynia, Stowarzyszenie Kulturalno-Historyczne „Ostoja-Pamięć i Tożsamość”, Towarzystwo Pamięci 7 Pułku Ułanów Lubelskich, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej „Na Posterunku”, Stajnia „Tarpan”, Stowarzyszenie Strzeleckie „Shooter” Mława, Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej Marienburg 152 IR, Grupa Rekonstrukcji Historycznych „Kresy”, 147 Pułk Piechoty Gwardia Twierdzy Boyen oraz Projekt Historyczny CKM 14-39.

Pirotechnika – Thunder – Toruń
Samoloty – Dariusz Barłożek
Czołgi – Grzegorz Klimczak
Broń – Włodzimierz Rapkiewicz
Narracja – dr Robert Kempa
Scenariusz i koordynacja – Dariusz Krawczyk i Wojciech Brzeziński

Całość powstała dzięki współpracy Lokalnej Organizacji Turystycznej Północnego Mazowsza, Gminy Czernice Borowe, Gminy Dzierzgowo i Gminy Grudusk, a także wielu instytucji, służb, organizacji i osób zaangażowanych w przygotowanie wydarzenia.

Projekt realizowany ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego w ramach Budżetu Obywatelskiego Mazowsza.

📸 Żaboklik 1939 – fotorelacja.

Budowa i promocja produktu turystycznego pn. „Podróże w czasie kolejką wąskotorową”.

Lokalna Organizacja Turystyczna Północnego Mazowsza realizuje projekt pn. Budowa i promocja produktu turystycznego pn. „Podróże w czasie kolejką wąskotorową”.

Projekt jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach:
Priorytet V – Fundusze Europejskie dla wyższej jakości życia na Mazowszu, Działanie 5.7 – Kultura i turystyka, Typ projektów – Rozwój infrastruktury do prowadzenia działalności kulturalnej ważnej dla edukacji i aktywności kulturalnej.

Cel główny projektu:
Zwiększenie atrakcyjności turystycznej oraz rozwój społeczno-gospodarczy Północnego Mazowsza, poprzez odrestaurowanie zabytkowej kolejki wąskotorowej.

W ramach realizacji projektu wykonane zostaną:
·remont zabytkowej lokomotywy spalinowej,
·modernizacja dwóch wagonów, w tym jednego w pełni dostępnego dla osób z niepełnosprawnościami,
·renowacja zabytkowego wagonu,
·zakup namiotu garażowego dla taboru,
·modernizacja 12 km torowiska wraz z pasami zieleni,
·instalacja nowych tablic informacyjnych i elektronicznego wyświetlacza promującego szlak,
·utworzenie nowej strony internetowej z systemem rezerwacji,
·zatrudnienie inspektora nadzoru,
·przygotowanie Studium wykonalności projektu.

Projekt realizowany jest w partnerstwie z Gminą Czernice Borowe oraz Spółdzielnią Socjalną „KOSTKA”.

Grupy docelowe i beneficjenci:
·mieszkańcy powiatów znajdujących się w pobliżu trasy kolejki wąskotorowej,
·osoby przyjezdne z województwa mazowieckiego oraz regionów sąsiednich – kujawsko-pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i podlaskiego,
·turyści, rodziny z dziećmi, grupy szkolne oraz osoby odwiedzające region w celach edukacyjnych i rekreacyjnych,
·pasjonaci i hobbyści kolei oraz techniki.
Szacuje się, że z infrastruktury powstałej w wyniku realizacji projektu skorzysta kilka tysięcy osób rocznie. Projekt wpłynie bezpośrednio na wzrost atrakcyjności turystycznej i kulturowej północnego Mazowsza, a także na rozwój społeczno-gospodarczy gmin sąsiednich.

Rezultaty projektu:
·odnowiona zabytkowa lokomotywa i wagony kolejki wąskotorowej,
·wyremontowane i unowocześnione 12 km torowiska wraz z infrastrukturą,
·powstanie nowej strony internetowej z systemem rezerwacji,
·wzrost ruchu turystycznego w regionie,
·nowy produkt turystyczny promujący historię, dziedzictwo kulturowe i edukację.

Całkowity koszt projektu: 5 648 123,10 PLN, wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 4 748 629,63 PLN.

 

#KOSTKA_CHALLENGE 2025 – relacja

Rajd promujący grę terenową „ZAGRAJ Z KOSTKĄ” odbył się zgodnie z założeniami projektu i zgromadził liczne grono uczestników – dzieci, młodzież, rodziny oraz osoby dorosłe zainteresowane aktywnym odkrywaniem atrakcji Północnego Mazowsza. Wydarzenie przebiegło w wyjątkowej atmosferze, łącząc elementy edukacyjne, historyczne i rekreacyjne.

Uczestnicy wyruszyli na trasę obejmującą Przasnysz, Rostkowo i Chojnowo – miejsca istotne w historii św. Stanisława Kostki oraz w dziejach regionu. Pod opieką przewodników poznawali ciekawostki historyczne i kulturowe, a jednocześnie aktywnie korzystali z nowej aplikacji, która prowadziła ich po wyznaczonych punktach gry. Mechanika oparta na mapie i kodach QR umożliwiała zdobywanie punktów i rywalizację w duchu zabawy.

Trasa rajdu liczyła około 10 km i mogła być pokonywana pieszo, rowerem lub drezyną, co dodatkowo uatrakcyjniło udział w wydarzeniu. Na starcie każdy uczestnik otrzymał pakiet startowy zawierający torbę, notatnik i długopis, co stanowiło pamiątkę z wydarzenia oraz praktyczne narzędzie do aktywnego udziału w grze.

Rajd zakończył się w parku podworskim w Rostkowie, gdzie odbyło się oficjalne podsumowanie wydarzenia. Na uczestników czekały atrakcje integracyjne, a także możliwość wymiany doświadczeń i wrażeń z rozgrywki. Całość została udokumentowana przez fotografa, którego zdjęcia stanowią trwały zapis efektów projektu i posłużą do dalszej promocji inicjatywy.

Wydarzenie okazało się dużym sukcesem – przyciągnęło liczną grupę uczestników, zintegrowało lokalną społeczność, a przede wszystkim skutecznie wypromowało grę terenową „ZAGRAJ Z KOSTKĄ” jako nowoczesne i atrakcyjne narzędzie edukacyjno-rekreacyjne.

Wydarzenie dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

#Mazowszepomaga #programywsparcia #solidarnośćmazowiecka